Kafe Açmak Ne Kadara Mal Olur? Kafe Açmak için Bilmeniz Gerekenler Nelerdir?

0

Beyaz yakalılar, kalabalık şehirlerdeki iş gücünün mazlum ve arayışı bitmeyen çoğunluğudur. Nesillerdir bitmeyen bu arayışın yansımaları sosyal medyada, dizilerde ve esprilerde kendini gösterir. El âlemin ağız kokusunu çekmek istemediği için girişimci olmaya karar veren; bir sahil kasabasında yazlık alıp emekli olmayı planlayan; küçük bir kafe, pastane, fırın, kıraathane, loto bayisi açma hayalleri kuran beyaz yakalıların sayısı hiç de yabana atılacak gibi değildir. Genelde sıkıcı bir toplantıdan sonra, yetişmesi gereken bir projenin baskısı altındayken veya yöneticiyle yapılan hararetli bir tartışmadan sonra depreşen bu hayaller kısa zamanda közleşir.
Közleşen ve vazgeçilen onca kafe açma hayali bir yana, bazen bir beyaz yakalı, bu kalabalığın içinden sıyrılır ve hayallerinin peşinden koşmak üzere yola düşer. İşte bu yazımız o beyaz yakalı için! Biz her ne kadar gül gibi işinizi ekmeğinizi bırakıp anlık çılgınlıkların peşine düşmemenizi önersek de bu yola çıkmaya kararlı olanların, başlarına gelebileceklere biraz olsun hazırlanmasına yardım edebilirsek ne mutlu bize!
İşin şakası bir yana; elbette ki girişimcilik ve kafe işletmeciliği hayali yalnızca beyaz yakalıların tekelinde değil. Bu nedenle kafe işletmeciliği yapmayı düşünenler, işletmecilik konusunda deneyimi olmayanlar ve “Kafe açmak için gerekenler nelerdir?” diye düşünüp taşınıp bulamayanlar için “Kafe Açmak Ne Kadara Mal Olur? Kafe açmak için Gerekenler Nelerdir?”  konularını kapsayan bir yazı hazırladık.

Kafe açma maliyetine neler dâhildir?

Öncelikle hemen ve vurgulayarak belirtelim ki kafe işletmeciliği dizilerdeki gibi bir dükkân bulup içine sandalye atmakla olmuyor. Memlekette yasa var yönetmelik var, kural, kaide var. Bir mekân açmak için öncelikle belirli ruhsatlara ihtiyacınız olacaktır. Almanız gereken ruhsatların başında “iş yeri açma ruhsatı” gelir. İş yeri açma ruhsatı, iş yerinin açılması planlanan konum hangi belediyenin yetki alanı içinde kalıyorsa oradan alınır. Örnek olması açısından Kadıköy belediyesinin iş yeri açma ruhsatı için istediği belgelerin listesine buradan ulaşabilirsiniz. Beyoğlu Belediyesi’nin iş yeri açma ruhsatı başvuruları için istediği belgelere de buradan ulaşabilirsiniz.
Şimdi bu listeleri gördünüz sebatla, sonuna kadar okudunuz ve hâlâ kafe işletmecisi olma hayalinizden vazgeçmedinizse öncelikle tebrik ederiz. Buna dayanarak, bu yazımızı da sonuna kadar okuyacağınıza olan inancımız tazelendiğine göre açıklamaya devam edelim.
Tabii ki yukarıdaki bu belgeler ve süreç, alkollü içki satışı yapmaya niyeti olmayan kafe işletmecisi adayları için geçerli. Siz “Ben ‘Patates kızartmasının yanına bir ufak bira getiremedi.’ dedirtmem!” diyen bir işletmeci adayıysanız bu durumda bir de içki ruhsatı almanız gerekiyor. TAPDK’den almanız gereken bu belgeyi yani halk arasındaki adıyla “içki ruhsatı” almak için gereken belgeleri de buradan inceleyebilirsiniz.
TAPDK satış ruhsatı almak için gerekli tüm süreçleri de buradan inceleyebilirsiniz.
Hâlâ kafe açma fikrinizden cayıp günlük işlerinize gömülmeye karar vermediyseniz belirtmek isteriz ki siz tam bir girişimci ruhuna sahipsiniz. Bravo! O zaman kafe açmak için gerekenleri irdelemeye devam edelim.
Halk arasındaki adıyla kafe açma ruhsatı, resmî adıyla iş yeri açma ruhsatı konusunu burada bırakırken bir hatırlama yapalım: Bu ruhsatları almadan kafe açmak ve işletmek ciddi cezalar almak için gerekçedir. Girişimcilik yolculuğunuzun başında böyle ağır cezalar, Mısır’daki dededen kalma bir mirası ya da babadan kalma bir serveti olmayanları iflas ettirecek boyuttadır.
Her şeyi usulüne, nizamına göre yapacağınızı var sayarsak bu başvuruların belirli harçları, vergileri ve işlem ücretleri de olacağını öngörmek zor olmasa gerek.

Kafe açma maliyetinin bir diğer değişkeni: mekân

Bir mekân açacaksanız, öncelikle bir mekânınız olmalı değil mi? Kafe açma maliyetleri içinde önemli öğelerden biri de mekân kirasıdır. Tabii sizin halihazırda tam da bu işe uygun bir camekânlı dükkânınız varsa o başka. Kafe işletmeciliğine başlarken kiralayacağınız bu yerle ilgili de bazı vergiler ve harçların tahakkuk edeceğini de bu vesileyle hatırlatalım. Sürecin “vergi” kısmına derinlemesine inersek ortaya çıkacak yazıyı hacimli bir kitap olarak bastırmak gerekeceğinden ötürü bu konuyu ufak bir hatırlatmaya geçiştirmeye karar verdik.
Ancak kafe açmak için seçeceğiniz mekânın konumunun önemli olduğunu herhalde hatırlatmaya bile gerek yoktur. Hedef kitlenizin yoğunlukta oldu ya da en azından kolay ulaşabileceği bir konum tercih etmeniz muhtemelen kafenizi açtıktan sonra işlerinizi biraz kolaylaştıracaktır. Tabii girişimcilik tarihi riske girip herkesi şaşırtan girişimcilerden de yoksun değil. Bu elbette ki sizin kararınız; ancak genel kabul gören yöntem, hedef kitlenize yakın konumları tercih etmektir.
Hedef kitlenize yakın olmak istediğinizde doğal olarak mekân kirası da buna yöndeş olarak artacak ya da azalacaktır. İşletmenin kirasının bile tek başına oldukça hacimli bir gider kalemi olduğunu her ay ev kirası ödeyen birinin tahmin etmesi çok kolaydır. Bu bağlamda, lüks bir muhit tercih edildiğinde ortaya çıkacak üst sınırın stratosfer seviyesine ulaşma potansiyeli olduğunu da belirtelim.

Kafe açmak için gereken malzemeler ve iç tasarım

Kafe açmanın maliyetleri arasında elbette ki mekânın iç tasarımı ya da dekoru ve mobilya da olacaktır. İkinci el mobilya toplayıp kafe açma şeklindeki fikirden hemen vazgeçmenizi şiddetle öneririz. Böyle bir şey yapıp alnının akıyla sıyrılabilmek için ya dekorasyon konusunda bir deha olmanız gerekiyor.

Kafe açmanın maliyeti: personel

Kafe açma maliyetleri arasındaki bir diğer etken de personel maliyetleridir. Eğer tüm iş yükünü tek başınıza üstlenmeyi planlıyorsanız bu kesiti doğrudan atlayabilirsiniz. Yok eğer böyle bir planınız yoksa bir personelin masrafları kabaca: yol+yemek+sigorta şeklinde özetlenebilir. Sigortasız işçi çalıştırmanın da cezaları olduğu gibi, bir işletmede insanları çalıştırdığınızda iş güvenliği gibi başka etkenler, denetimler ve masraflar da devreye giriyor. Bunların tam olarak neler olduğunu öğrenmenizi tavsiye ederiz.
Şimdi diyebilirsiniz ki “E onları neden bu yazınızda anlatmıyorsunuz?”. Bu soruyu soranları saygıyla selamlarız ve belirtmek isteriz: İşçi çalıştırdığınız zaman iş güvenliği, SGK ve iş hukuku gibi etmenler devreye giriyor. iş hukukunu düzenleyen İş Kanunu’nun, ek maddeleri hariç kabaca 122 madde olduğunu ve 51 sayfalık bir yasa metni olduğunu belirtirsek konunun bu yazıda iki paragrafta ele alınamayacak bir konu olduğunu kanıtlamaya yeter sanırız.

Kafe işletmeciliğine başlarken bilinmesi gerekenler

Peki. Diyelim ki son derece kararlısınız ve sebatla kafe işletmeciliği hayalinize doğru adım adım ilerliyorsunuz. Yukarıda saydığımız, hatta büyük ihtimalle bir kısmını da unuttuğumuz tüm bu ruhsatları, harçları, izinleri, vergileri vesaireyi hallettiniz. Geriye artık kafenizi açmak kalıyor. Peki ruhsat, dekor, personel, mekân kısmından sonra ne var? Teknik altyapı. Artık hiçbir kafede kâğıda not alan kimse olmadığını fark etmişsinizdir. Herkeste bir teknolojiklik her işletmecide bir uzay çağına merak…
Neredeyse tüm işletmeler sipariş alırken artık POS cihazı kullanıyor. Kredi kartının çekildiği EFT POS cihazını kastetmiyoruz. Siparişlerin girildiği dokunmatik ekranlı büyük makineden bahsediyoruz. Gerçi bu durum için de ayrı bir yazı yazmak lazım, zira giderek yaygınlaşan bulut POS’lar ve hafifleyen POS yazılımları sayesinde artık tablet cihazlar üzerindeki POS’larla kafe işletmenizi yürütebilirsiniz. Bu konuyla ilgili olarak derinlemesine inceleme yaptığımız; Restoran POS Sistemi Nedir? adlı yazımızı okuyabilirsiniz. Oldukça faydalanabileceğiniz bir yazı olduğunu düşünüyoruz
Sözün özü, günümüzde neredeyse her kafe işletmesi bir POS cihazı kullanıyor. POS cihazı derken kastettiğimiz elbette ki bir POS yazılımı ve onun, üzerinde çalıştığı bir makinedir. Bağlantı verdiğimiz yazımızda da anlattığımız gibi bazı yazılımlar sadece belirli cihazlar üzerinde çalışabilir. Bazılarıysa donanımdan bağımsızdır. POS yazılımlarının çok farklı bütçelere hitap eden, çok farklı nitelik ve becerilere sahip olanları mevcuttur. POS cihazı fiyatlarını değerlendirirken neleri esas almak gerektiğini merak ediyorsanız onun da derinlemesine bir konu olduğunu belirtelim. Neyse ki bu konuyu “Restoran POS Cihazı Fiyatları Neye Göre Değerlendirilir?” adlı yazımızda derinlemesine irdelemiştik. Verdiğimiz iki makale başlığında da “restoran” ifadesinin geçtiği dikkatinizi çekmiştir. Bu sizi yanıltmasın. Restoran POS cihazı ve kafe POS cihazı ayrı makineler ya da yazılımlar değildir. Dolayısıyla kafe açmayı düşünenler de bu yazılardan faydalanabilecektir.
Ardından bir stok takip yazılımı da edinmenizde fayda var. Bu yazılımların kafe işletmenize ek gider yaratacağı doğru. Ancak bu giderler sizi daha büyük masraflardan kurtaracaktır. Nasıl mı? POS sistemi, bir kafe işletmesinde tüm para giriş çıkışlarının ve ürün satışlarının işleneceği/işlendiği yerdir. Bu nedenle sipariş takibi açık verme/vermeme gibi durumları sıkı takip etmenize yardım ederek gelir yönetimine katkıda bulunur. Stok takip yazılımlarıysa POS sistemlerinden ve diğer arabirimlerden otomatik olarak veya elle girilen verileri toplar. Bunun sonucunda size oldukça isabetli stok raporları sunarlar. Sadece bununla da kalmaz nokta atışı maliyet hesapları da sunar ve daha etkin menü mühendisliği yapmanıza destek olurlar. “Menü mühendisliği” gibi bir terimle Mars’a koloni kurmaktan bahseder gibi bahsettiğimiz süreç, aslında yalnızca maliyetlere göre ürün fiyatlarını en etkili şekilde yakalayıp müşterinize ürünü ucuza sunmakla kafe işletmenizi kârlılığı arasında makul bir denge yakalamaya denir.
Şimdi yazının bu kısmını okurken “Dokuz masalı kafenin nesine POS alacam yahu?!” diyebilirsiniz. Demeyin! Çünkü söylediğimiz gibi, bu yazılımlar kısa vadede size belirli gider kalemleri yaratıyormuş gibi görünse de aslında birçok açıdan kazanç sağlayarak kendi masraflarını fazlasıyla çıkartırlar. Üstelik eğri oturup doğru konuşmakta fayda var; yeme içme sektörü kâr oranı oldukça yüksek bir sektör olmasına rağmen kayıp payları da oldukça yüksek olan bir sektördür. Stokların yeterince iyi denetlenmemesi, fiyatlandırmanın belli verilere dayandırılmadan yapılması ve girdi çıktıların yeterince iyi takip edilmemesi, en çok kazanan işletmelerinin bile sonunu getirebilir; getirmiştir de.
Kaldı ki her şey gibi bu yazılımların da ucuzu var, pahalısı var. Dokuz masalı kafeyle yüz otuz şubeli restoranın ihtiyaçları aynı olmayacağı gibi kullanacakları POS altyapısının da fiyatı aynı olmayacaktır.

Kafe açarken nereden para bulunabilir?

Şimdiye kadar hep masraflardan bahsettik, ama asıl meseleye şu ana kadar değinmedik: Kafe açmak için nasıl para bulunur? Yazının baş kısımlarında da belirttiğimiz gibi; yakın zamanda hiç ummadığınız bir servetin sahibi olmadıysanız ya da kenarda köşede ciddi bir birikiminiz yoksa, bu kaynağı bir şekilde yaratmanız gerekecektir. Ciddi birikim derken, şöyle İstanbul Acıbadem taraflarında çok eski olmayan bir binada orta büyüklükte bir evi pazarlıksız satın almaya yetecek civarda bir paradan bahsediyoruz. Yine tekrarlayalım; kafe açmak için gerekecek paranın büyüklüğü seçeceğiniz muhite, iç dekorasyona harcayacağınız paraya, sunmayı planladığınız ürünlere ve ilk oluşturacağınız stok miktarı ve türüne göre değişecektir. Fakat bu örnek üzerinden aşağı yukarı ne kadar düşebileceğini tahmin edebilirsiniz.
Eğer böyle bir paranız veya size böyle bir parayı verebilecek maddi durumu çok iyi ve son derece samimi olduğunuz birkaç arkadaşınız yoksa kredilere bel bağlamak mecburi gibi görünüyor. Muhtelif bankaların girişimcilere sunduğu çeşitli krediler var. Tabii her bankanın belli kredileri vermek için aradığı belirli şartlar var. Örneğin KOBİ’lere verilen kredileri alabilmek için devletin KOBİ’nin ne olduğunu belirleyen tanımlamalarına uyan bir işletme açmanız gerekiyor. Elbette ki tek şart bu da değil.
Bu kredilerin miktarları ve geri ödeme koşulları da her bankaya göre değişiyor. Ancak bankalar çok yaratıcı, iyi ve anlayışlı kurumlardır. Birkaç banka şubesine uğrayıp hayallerinizi, ileri görüşlü bir girişimci izlenimi yaratarak anlatırsanız karşınızda açılmayacak banka kasası yok. En azından reklamlarında öyle diyorlar.
Kredi alırken dikkat edilmesi gereken unsur kredinin geri ödeme vadesidir. Çok uzun vadeli kredilerin taksitleri daha az göründüğü için daha cazip gelebilir; fakat unutmayın ki borçlanmalarda vade uzadıkça risk artar. Sizin için de banka için de. Bu nedenle vade uzadıkça bankaya geri ödemeniz gereken toplam miktar hatırı sayılır oranda artacaktır.
Bankaların dışında, devletin de girişimcilere ve esnaflara verdiği bazı krediler var. Devletin bu tür durumlarda sunduğu krediler biraz daha uzun vadeli ve biraz daha düşük faizli olabiliyor. Ancak genelde şartları da daha sıkı oluyor. Böyle bir çözümü düşünüyorsanız süreçleri, gereksinim ve yöntemleri tam olarak anlayarak harekete geçmenizi öneririz.
Tüm bu süreçleri anlayabiliyor, riskleri nesnel şekilde değerlendirebiliyor ve burada yazamadığımız kısımları da ilgili kaynaklardan bulup ilerleyebiliyorsanız siz zaten doğuştan bir girişimci olmalısınız. Devletle, belediyelerle, banka ve şirketlerle muhatap olmanız gereken bu karmaşık süreçlerde ve kafe işletmecisi olma hayalinize giden yolda yükünüzü biraz azaltıp, yolunuza biraz ışık tutabildiysek bu da bizim mükâfatımızdır. Umarız yardımcı olabilmişizdir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here